Apartman ve Site Otoparkına Şarj Ünitesi: Kat Malikleri Kararı ve Teknik Adımlar

Apartman ve site otoparkına şarj ünitesi kurmak, müstakil bir evdeki kurulumdan daha fazla adım ister. Ünite, kablo ve ek yük ortak alanları ve binanın elektrik altyapısını ilgilendirdiği için karar tek bir kat malikinde kalmaz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Ağustos 2024’te 81 il valiliğine gönderdiği genelge bu kararı kolaylaştırdı, ancak teknik şartları kaldırmadı. Bu yazıda kat malikleri kararının ne zaman gerektiğini, ortak ünite ile daireye bağlı ünite arasındaki farkı, binanın bağlantı gücünü ve kapalı otoparkta alınması önerilen yangın önlemlerini sırayla ele alıyoruz. Yönetiminizin karar toplantısında soracağı soruları da yazının sonunda topladık.

Kat malikleri kararı hangi durumda gerekir?

Ortak otoparka kurulacak bir ünite için gerekir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesi, bir kat malikinin bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadan ortak yerlerde inşaat, onarım ya da tesis yaptıramayacağını düzenler. Şarj ünitesinin bu kurala girip girmediği, genelgeye kadar site yönetimleriyle araç sahipleri arasında tartışma konusuydu.

Genelge, şarj ünitesinin inşa ve ruhsat gerektirmediğini ve bu nedenle ortak alanda inşaat sayılmayacağını belirtti. Bu yüzden ortak otoparka kurulacak ünite için beşte dört rıza aranmaz, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla aldığı karar yeterlidir. Kanunun 30. maddesine göre kat malikleri kurulu, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir.

Otopark yeri dairenin eklentisiyse durum değişir. Genelgeye göre kurulum mevcut elektrik tesisatında değişiklik gerektirmiyorsa ve diğer bağımsız bölümler ile ortak alanlar etkilenmiyorsa kat malikleri kurulu kararına gerek yoktur. Kablonun ortak alandan geçmesi ya da kolon hattında değişiklik yapılması gerekiyorsa bu koşul sağlanmayabilir. Bu ayrımı keşifte kablo güzergâhına bakarak netleştiririz.

Ünite hangi sayaçtan beslenir?

Ünite ya ortak alanın sayacından ya da dairenin kendi sayacından beslenir. Bu iki kurulum düzeninden hangisinin uygun olduğu kullanım beklentisine bağlıdır.

• Ortak kullanılan ünite: Ünite ortak alandan beslenir ve birden çok sakin tarafından kullanılır. Tüketimin nasıl paylaştırılacağı, üniteye kimlerin hangi saatlerde erişeceği ve bakım sorumluluğu kurulumdan önce yönetimle kararlaştırılır.
• Daireye bağlı ünite: Ünite dairenin kendi sayacından beslenir ve tüketim o dairenin faturasına yansır. Kablonun sayaçtan otopark yerine kadar izleyeceği güzergâh belirleyici olur.

Daireye bağlı düzende ünitenin hattı mutlaka o dairenin sayacından sonra başlamalıdır. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42. maddesi, ayrı bir hat çekerek sayaçtan geçirmeden elektrik tüketmeyi ve bir cihazı ayrı hatla doğrudan enerjilendirmeyi kaçak tüketim sayar. Otopark aydınlatma panosundan ya da binanın ortak hattından izinsiz alınan besleme de tüketimi ortak alanın sayacına yazdırdığı için bir çözüm değildir.

Planlamada sorulması gereken bir soru da ileride başka sakinlerin ünite isteyip istemeyeceğidir. Bu ihtimal varsa ilk kurulumda ortak bir kablo tavası ya da kanal planlamak, her yeni ünitede ortak alanı yeniden kazmaktan daha düzenli bir sonuç verir.

Elektrik kurumu görüşü ve binanın bağlantı gücü

Genelge, site ve apartman otoparklarına kurulacak üniteler için ilgili elektrik kurumunun olumlu görüşünün mutlaka alınmasını şart koşar. Sivas, Tokat ve Yozgat’ta dağıtım şirketi ÇEDAŞ’tır. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’ne göre bağlantı ve güç artışı başvuruları da dağıtım şirketine yapılır.

Görüşün neden önemli olduğunu EMO İstanbul Şubesi’nin Ağustos 2025 tarihli değerlendirmesi açıklar. Komisyonun hesabına göre bir apartman dairesinde bireysel olarak kurulan şarj cihazı, en düşük güç seviyesinde çalışsa bile mevcut tesisatın kurulu gücünün yaklaşık yüzde ellisi kadar ek yük getirir. Bu yük özellikle kolon hattında ve binanın yapı bağlantı hattında aşırı yüklenmeye, kablo yalıtımının bozulmasına ve yangın riskine yol açabilir.

Bu nedenle tek bir daire için bile hesap, yalnızca o dairenin sayacına bakılarak yapılmaz. Binanın ana besleme kablosu, kolon hattı ve varsa bina trafosu birlikte değerlendirilir. Toplam yük sığmıyorsa ÇEDAŞ’tan güç artışı istenir ya da üniteler arasında gücü paylaştıran bir yük yönetimi kurulur.

Birden çok ünitede yük yönetimi nasıl çalışır?

Yük yönetimi, otoparka ayrılan toplam gücü o an şarj olan araçlar arasında paylaştırır. Basit bir örnekle anlatalım. Dört ünitenin her biri 7,4 kW verebiliyorsa hepsi aynı anda tam güçle çalıştığında 29,6 kW çekilir. Otopark hattına örneğin 22 kW ayrılmışsa yük yönetimi bu sınırı aşmamak için üniteleri kısar. Tek araç takılıyken o araç tam güçle şarj olur. Dört araç birden takıldığında her birine düşen güç azalır ve şarj süresi uzar.

Gece boyunca park eden araçlar için bu düzen genellikle yeterli olabilir, çünkü araçların sabaha kadar beklediği saatler paylaşılan gücü telafi eder. EMO İstanbul Şubesi de çoklu konut yapılarında şarj altyapısının merkezi bir sistem üzerinden ve yetkili kontrol mekanizmalarıyla yönetilmesini önerir. Plansız eklenen bireysel cihazlar ise trafolarda öngörülmeyen ani yüklenmelere yol açabilir.

Hangi gücün ve kaç ünitenin uygun olduğunu, otoparka ayrılabilecek güçle ve araçların AC şarj sınırlarıyla birlikte hesaplıyoruz. Güç seviyelerinin farkını 7,4, 11 ve 22 kW karşılaştırmamızda anlatıyoruz.

Otoparkta kablo, koruma ve ünite yeri nasıl planlanır?

Ünitenin yeri seçilirken önce besleneceği pano ile otopark yeri arasındaki mesafeye bakılır. Hat uzadıkça gerilim düşümü artar. Bu yüzden kablo kesiti, alçak gerilim tesisatında kablo seçimini düzenleyen IEC 60364-5-52 standardındaki gerilim düşümü sınırları aşılmayacak şekilde seçilir. Ortak alandan geçen kablo, kablo tavası ya da kanal içinde ve araç trafiğinden korunacak şekilde döşenir. Birden çok ünite planlanıyorsa ortak bir tava, sonradan eklenecek hatların da aynı güzergâhı kullanmasını sağlar.

Koruma tarafında kural her ünite için aynıdır. IEC 60364-7-722 standardına göre her şarj noktası kendi hattından beslenir ve en fazla 30 mA’lik bir kaçak akım rölesiyle ayrı korunur. Doğru akım kaçağına karşı B tipi röle ya da A tipi röleyle birlikte 6 mA üzerindeki doğru akım kaçağını algılayan bir düzenek kullanılır. Ünitenin bu algılamayı kendi içinde yapıp yapmadığı teknik belgesinden kontrol edilir.

Açık otoparkta ünitenin dış mekâna uygun olması gerekir. Bu uygunluk IEC 60529 standardındaki IP koduyla gösterilir: örneğin IP54, gövdenin tozdan ve sıçrayan sudan korunduğu anlamına gelir. Araçların yanaşırken çarpabileceği yerlerde darbe dayanımı da önemlidir. Gövdenin darbeye karşı koruma derecesi IEC 62262 standardındaki IK koduyla belirtilir. Ünite, park eden aracın kapısını ve yaya geçişini engellemeyecek bir duvara ya da ayağa monte edilir.

Kapalı otoparkta hangi yangın önlemleri önerilir?

Genelge, ünitelerde yangın ve elektrik tedbirlerinin alınmasını ister. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ise EMO İstanbul Şubesi’nin tespitine göre Temmuz 2025 itibarıyla şarj alanlarına özel bir hüküm içermiyordu. Komisyonun önerileri bu boşlukta yol gösterir:

• Mümkünse üniteler açık alana kurulur.
• Kapalı otoparkta ısı, duman ve alev algılayan otomatik yangın algılama ve uyarı sistemi bulunur.
• Şarj alanı için bağımsız bir havalandırma düzeni kurulur.
• Araç ve ünite yerleşimi, itfaiyenin müdahalesini engellemeyecek ve aracın dışarı çekilebileceği şekilde planlanır.
• Ünite sayısı arttığında yangın danışmanlığı alınarak ileriye dönük planlama yapılır.

Komisyon, lityum batarya yangınlarının saatlerce sürebildiğini ve suyla soğutmanın ısının yayılmasını azaltmak dışında sınırlı etki gösterdiğini de belirtir. Kapalı otoparkta her araç için yalıtım değeri yüksek duvarlarla ayrılmış park yerleri önermesinin nedeni budur. Bu öneriler, ünite yerini seçerken teknik kararla birlikte değerlendirilmelidir.

Karar toplantısından önce yönetimin sorması gereken sorular

Karar toplantısında kat maliklerinin aynı bilgilere bakması tartışmayı kısaltır. Yönetimin şu soruların yanıtlarını toplantıdan önce hazırlamasını öneririz:

• Ünite ortak alana mı kurulacak, yoksa dairenin eklentisi olan otopark yerine mi?
• Ünite hangi sayaçtan beslenecek ve tüketim nasıl paylaştırılacak?
• Kablo hangi güzergâhtan geçecek, ortak alanda hangi işler yapılacak?
• Binanın bağlantı gücü ek yükü taşıyor mu, ÇEDAŞ’tan güç artışı gerekiyor mu?
• İleride ünite sayısı artarsa yük yönetimi nasıl kurulacak?
• Kapalı otoparkta hangi yangın önlemleri alınacak?

İkiden fazla bağımsız bölümü olan yapılarda DMM’nin Eylül 2026 açıklaması da ünitenin bina yönetiminin bilgisi dahilinde, gerekli izinler alınarak ve gerekirse proje tadilatı yapılarak kurulması gerektiğini vurguladı. Karar toplantısı için gereken teknik bilgiyi keşiften sonra yönetiminize hazırlıyoruz. Kapsamı apartman ve site şarj istasyonu kurulumu hizmetimizde bulabilirsiniz. Müstakil bir evdeki izin adımlarını ise eve şarj ünitesi izni ve ÇEDAŞ süreci yazımızda anlattık.