GES Yatırımının Geri Ödeme Süresi Nasıl Hesaplanır?

Güneş enerjisi sistemine karar verirken sorulan ilk soru, yatırımın kendini kaç yılda ödeyeceğidir. GES geri ödeme süresi dört girdiyle hesaplanır: kurulum maliyeti, sistemin yıllık üretimi, tükettiğiniz elektriğin birim fiyatı ve üretim fazlasının hangi kurallarla değerlendirildiği. Bu yazıda yöntemi adım adım anlatıyor, ardından Sivas merkezinde bir konut için EPDK’nın Nisan 2026 tarifesi ve PVGIS verisiyle örnek bir hesap yapıyoruz. Kurulum maliyetini bilerek sabit bir rakam olarak vermiyoruz, çünkü fiyat panel, invertör, çatı ve teklif tarihine göre değişir. Onun yerine elinizdeki teklifi sınayabileceğiniz bir tablo sunuyoruz.

GES geri ödeme süresinin temel formülü nedir?

Basit geri ödeme süresi, toplam kurulum maliyetinin yıllık net kazanca bölünmesiyle bulunur:

Geri ödeme süresi (yıl) = Kurulum maliyeti (TL) ÷ Yıllık net kazanç (TL/yıl)

Yıllık net kazanç iki kalemden oluşur. Birincisi, çatıda üretip aynı dönemde tükettiğiniz elektrik sayesinde faturanızdan düşen tutardır. İkincisi, tüketiminizi aşan üretim için görevli tedarik şirketinin size ödediği bedeldir. Bu toplamdan yıllık bakım, temizlik ve sigorta gibi işletme giderleri çıkarılır.

Basit formül iki etkiyi dışarıda bırakır: panellerin yıllar içinde yavaşça verim kaybetmesini ve elektrik fiyatlarının değişmesini. İkisini aşağıda ayrı ayrı ele alıyoruz. Formülün bir başka sınırı da paranın zaman değeridir. Kredi ya da mevduat faizini hesaba katmak isteyenler aynı nakit akışını net bugünkü değer yöntemiyle indirgeyebilir. Bu yazı basit yöntemi temel alır, çünkü farklı teklifleri karşılaştırmak için yeterince açıktır ve her adımı kendiniz kontrol edebilirsiniz.

Yıllık kazancı belirleyen iki girdi: üretim ve tarife

Üretimin başlangıç noktası özgül verimdir, yani 1 kWp panelin bir yılda ürettiği elektrik. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin PVGIS 5.3 aracı, Sivas merkezinde güneye bakan ve 32 derece eğimle kurulan bir sistem için yüzde 14 sistem kaybıyla yılda yaklaşık 1.476 kWh/kWp hesaplar. Sitemizdeki teklif hesaplayıcısı bu değeri 1.500 kWh/kWp olarak yuvarlar ve aşağıdaki örnek de yuvarlanmış değeri kullanır. Gölge, çatının yönü ve eğimi bu sayıyı değiştirir. Doğuya ya da batıya bakan bir çatıda üretim daha düşük çıkar.

Birim fiyat için EPDK’nın 4 Nisan 2026’dan itibaren geçerli tarife tablosu kullanılır (Kurul Kararı 14461). Alçak gerilim, tek terimli ve tek zamanlı mesken tarifesinde günlük ortalama 8 kWh’e kadar olan tüketim düşük kademeden, fazlası yüksek kademeden faturalanır. Vergiler hariç tablodaki enerji ve dağıtım bedellerine elektrik tüketim vergisi (aktif enerji bedelinin yüzde 5’i) ve yüzde 10 KDV eklendiğinde, kilovatsaat başına ödenen tutar düşük kademede yaklaşık 3,24 TL, yüksek kademede 4,86 TL olur. İşletmeler ayrı bir tarifeden ve yüzde 20 KDV ile faturalanır.

Bir sınıra daha dikkat edin. EPDK’nın son kaynak tedarik tarifesi düzenlemesine göre 2026’da yıllık tüketimi 4.000 kWh’i aşan mesken aboneleri, düzenlenmiş tarife yerine piyasa fiyatına dayalı son kaynak tedarik tarifesinden faturalanabilir. Böyle bir hanede kWh fiyatı ve dolayısıyla tasarruf farklı hesaplanır. Aşağıdaki örnek bu sınırın altında kalan bir haneyi ele alır.

2026 itibarıyla mahsuplaşma kuralları: konut ile işletme arasındaki fark

Mahsuplaşma, ürettiğiniz ve şebekeye verdiğiniz elektriğin şebekeden çektiğiniz elektrikten düşülmesidir. Kurallar Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nde yer alır ve yönetmelik en son 2 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de değişti. mevzuat.gov.tr’deki güncel metne göre 30 Eylül 2026 itibarıyla kurallar şöyledir:

• Konutlar (mesken aboneliği): 12 Mayıs 2019’dan sonra çağrı mektubu alan ve mesken aboneliğiyle ilişkili tesislerde mahsuplaşma aylık yapılır (madde 26, fıkra 20). Ay içinde üretim ve tüketim birbirinden düşülür. O ay üretim tüketimi aşarsa fazlası, mesken tarifesinin yüksek kademe fiyatı esas alınarak satın alınır (madde 28, fıkra 11). YEK Kanunu’na ekli I sayılı Cetvel, bu fiyatın abone grubunun perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli olduğunu belirtir. Nisan 2026 tablosunda bu bedel vergiler hariç 189,58 kuruştur, yani kWh başına yaklaşık 1,90 TL.
• İşletmeler ve diğer aboneler: 1 Mayıs 2026’dan itibaren mahsuplaşma saatlik yapılır. Her saatin üretimi ve tüketimi ayrı ayrı karşılaştırılır ve aynı saatte tüketilmeyen üretim ihtiyaç fazlası sayılır. Ayrıca bir takvim yılındaki üretim, ilişkili tüketimin iki katını aşamaz ve bu sınırın üzerindeki fazla enerji için ödeme yapılmaz (madde 26, fıkra 17). İki kat sınırı mesken abonelerine uygulanmaz.
• Satın alma süresi: İhtiyaç fazlası enerji, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle satın alınır. Sonrasındaki uygulamayı Cumhurbaşkanı belirler (madde 26, fıkra 4).

Saatlik mahsuplaşmada öz tüketim oranı, yani üretimin aynı saatte tüketilen payı, kazancı doğrudan belirler. Gündüz çalışan bir atölyede bu oran yüksektir. Tüketimi akşama kayan bir işletmede ise üretimin önemli kısmı, tüketirken ödenen fiyattan daha düşük bir bedelle şebekeye satılır.

Sivas’ta örnek hesap: yılda 3.600 kWh tüketen bir konut

Varsayımlar şunlardır: Sivas merkezinde her ay 300 kWh, yılda 3.600 kWh tüketen bir hane. Sistem gücü yıllık tüketimi karşılayacak şekilde 3.600 ÷ 1.500 = 2,4 kWp seçilir. Aylık üretim, PVGIS’in Sivas merkezi için verdiği aylık dağılımın yıllık 3.600 kWh’e ölçeklenmesiyle bulunur. Faturanın mahsuplaşma sonrası net tüketim üzerinden, 30 günlük ay ve günlük 8 kWh kademe sınırıyla (ayda 240 kWh) kesildiği varsayılır. Gerçek bir hanede tüketim ay ay değişir ve kışın elektrikle ısınan bir evde sonuç farklı çıkar.

Güneş sistemi olmadan aylık fatura 240 × 3,24 + 60 × 4,86 = 1.069 TL, yıllık yaklaşık 12.830 TL tutar. Sistem kurulduktan sonraki tablo şöyledir:

Yıllık fatura yaklaşık 12.830 TL’den 1.407 TL’ye iner ve yaz aylarındaki fazla üretimden yaklaşık 824 TL gelir elde edilir. İlk yılın net kazancı böylece yaklaşık 12.250 TL olur. Hesapta fazla üretim gelirinin vergisel durumu dikkate alınmamıştır.

Tablo bir noktayı da gösterir. Yazın şebekeye satılan her kWh için yaklaşık 1,90 TL alınır, oysa aynı kWh’i kendiniz tükettiğinizde 3,24 ile 4,86 TL arasında tasarruf edersiniz. Sistemi yıllık tüketimin belirgin biçimde üzerinde büyüttüğünüzde eklenen her kWp daha düşük bir bedelle değerlendirilir ve geri ödeme süresi genellikle kısalmaz.

Panel verim kaybı ve tarife değişimi hesabı nasıl etkiler?

Paneller her yıl az miktarda verim kaybeder. ABD Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı’nda (NREL) Jordan ve Kurtz’un yaklaşık 2.000 saha ölçümünü derlediği çalışmada yıllık verim kaybının medyanı yüzde 0,5’tir. Örnekteki kazancın üretimle birlikte her yıl yüzde 0,5 azaldığını varsayarsak, tarife sabit kaldığında birikimli net kazanç 5 yılda yaklaşık 60.600 TL, 10 yılda 119.800 TL, 15 yılda 177.400 TL olur.

Tarife değişimi ise tahmin olarak değil, senaryo olarak ele alınmalıdır. Tarifeleri EPDK belirler ve değişimin yönü ile hızı önceden bilinemez. Yalnızca yöntemi göstermek için tarifenin her yıl yüzde 10 arttığını varsayarsak, aynı hesapta birikimli kazanç 5 yılda yaklaşık 74.000 TL, 10 yılda 190.100 TL olur. Buradaki yüzde 10 bir öngörü değildir. Kendi senaryonuzu aynı yöntemle kurabilirsiniz: her yılın kazancını, bir önceki yılın kazancı × 0,995 × (1 + tarife artış oranı) olarak hesaplayın.

İki kalemi de ayrıca not edin. Fazla üretimin satın alınma süresi on yılla sınırlıdır ve sonrasındaki fiyat bugünden bilinmez. Örnekte bu gelir yıllık kazancın yaklaşık yüzde 7’sidir, yani belirsizliğin etkisi sınırlı kalır. Uzun vadeli hesapta invertör değişimi gibi büyük bakım kalemlerini de teklifteki garanti koşullarına göre ayrı bir gider olarak eklemenizi öneririz.

Teklifinizi sınamak için geri ödeme tablosu

Yukarıdaki örneği tersinden okuyabilirsiniz: hedeflediğiniz geri ödeme süresi içinde biriken kazanç, o süreye sığan en yüksek kurulum maliyetidir. Aşağıdaki tablo, 2,4 kWp’lik örnek sistem, yılda yüzde 0,5 verim kaybı ve sıfır işletme gideri varsayımıyla hazırlanmıştır.

15 yıl satırı, fazla üretimin on birinci yıldan sonra da aynı bedelle satın alındığını varsayar. Satın alma süresi on yılla sınırlı olduğu için bu varsayım kesin değildir. On yıldan sonra fazla üretim için hiç ödeme yapılmazsa 15 yıllık birikimli kazanç, tarife sabitken yaklaşık 173.500 TL’ye, tarife yılda %10 arttığında ise yaklaşık 360.300 TL’ye iner.

Teklifinizdeki KDV dahil toplam tutar, örneğin 8 yıl satırındaki değerin altındaysa, bu varsayımlarla sistem kendini 8 yıldan kısa sürede öder. Yıllık bakım gideri varsa her yılın kazancından düşün. Kendi hanenizin hesabını yaparken son 12 aylık faturalarınızdaki kWh değerlerini kullanın. Tüketiminiz arttıkça hem sistem gücü hem de yıllık kazanç büyür, ancak yıllık 4.000 kWh sınırını aşan bir hanede birim fiyatı son kaynak tarifesine göre yeniden hesaplamanız gerekir.

Çatınız için keşif ve teklif almak isterseniz konut tipi GES hizmetimizi inceleyebilir ya da teklif formundan bize yazabilirsiniz. Akülü bir sistemin hesabı farklı işler. On-grid, off-grid ve hibrit invertör rehberimiz bu farkı anlatır. Kış aylarındaki üretimi ise Sivas’ta kış aylarında güneş paneli verimi yazımızda ele alıyoruz.